Komentarze finansowe Wojciecha Białka analityka CDM Pekao SA
Archiwum
Wojciech Białek
RSS


Kategorie: Wszystkie | Komentarze
RSS
piątek, 26 maja 2017

Jednym z moich ulubionych wskaźników wyprzedzających koniunktury gospodarczej w USA jest ECRI Weekly Leading Index. ECRI to akronim od Economic Cycle Research Institute bazującego na metodach analizy cyklu koniunkturalnego w gospodarce rozwijanych w USA od lat 20-tych XX wieku. 

Wskaźnik ten ma przynajmniej 3 zalety: jego historia sięga końca lat 60-tych, publikowany jest co tydzień i wykazuje wyraźną korelację z roczną dynamiką PKB w USA przy średnim wyprzedzeniu wynoszącym ok. 29 tygodni.  

 

1ecripbk

 

Wskaźnik ten koreluje nie tylko ze zmianą roczną PKB, ale również z dynamiką prognozowanych zysków firm notowanych na nowojorskiej giełdzie. W okresie minionych 20 lat współczynnik korelacji pomiędzy obiema seriami wynosił 0,75, a średnie wyprzedzenie nieco ponad pół roku. Obecne zachowanie ECRI sugeruje, że oczekiwania co do wzrostu EPS osiągną w USA maksimum w okolicach sierpnia na poziomie zbliżonym do +11,9 proc.. 

 

2ecriforwardEPS

 

W ostatnich miesiącach zannualizowane tempo wzrostu tego wskaźnika osiągnęło jedną z najwyższych wartości w minionym półwieczu i z tego wysokiego poziomu zaczęło spadać. 

 

3ecrispada

 

Sprawdźmy, co działo się na S&P 500 w okolicach podobnych sygnałów z przeszłości. 

 

4ecrisp

 

Wśród ścieżek po takim sygnale jak obecny wyróżnia się oczywiście ścieżka z 1987 roku, kiedy to w kilka dni po sytuacji takiej jak obecna ceny akcji w USA (i na innych rynkach) przeżyły potężne - chociaż krótkotrwale - załamanie. o ok. 30 proc. Tak stało się w jednym na siedem omawianych historycznych precedensów obecnej sytuacji. W sześciu pozostałych przypadków zachowanie S&P 500 w ciągu następnych ponad 7 miesięcy po sygnale (czyli w obecnych realiach do końca roku) przypominało błądzenie losowe bez jakiejś łatwo dostrzegalnej tendencji. Można też wspomnieć o sygnale z maja 2010, który nadszedł z 3-tygodniowym opóźnieniem po ówczesnym pamiętnym "Flash Crashu". 

 

5ecrispcieki

 

W październiku ub. r. ("Hossa do kwietnia, potem krach") traktowałem analogię z 1987 roku (oraz z 1999 rokiem) jako najlepszą dla ówczesnej sytuacji, jednakże po sprawdzeniu się pierwszej części ("hossa do kwietnia") uznałem, że z drugą ("krach") mogą być problemy. Powodem było inne niż oczekiwałem 7 miesięcy temu zachowanie rentowności amerykańskich obligacji skarbowych, które zamiast systematycznie rosnąć - jak w 1987 roku oraz 1999 roku - prowokując krach na rynku akcji od grudnia weszły w trend boczny zmniejszając presję wywieraną na wycenę akcji.  

Co ciekawe projekcja wartości S&P 500 uzyskana przez uśrednienie tych 7 historycznych ścieżek spada już od ponad 3 tygodni, co oznacza, że w przeszłości rynek wcześniej niż to się dzieje obecnie wyczuwał zbliżanie się szczytu dynamiki wzrostu oczekiwanych zysków firm i rozpoczynał korektę. Można to interpretować jako sugestię, że ostatni wzrost nie jest częścią wcześniejszej fali wzrostowej, ale już elementem jakiejś nieregularnej korekty. 

 

6ecrispprojekcja

 

Powyższa projekcja sugeruje, że w ciągu następnego 1,5 roku dalszy potencjał wzrostowy S&P 500 w stosunku do poziomu z czwartku nie przekracza 4 proc. Z drugiej strony oczekiwany potencjał spadkowy także nie jest zbyt duży i skoncentrowany jest raczej w najbliższym horyzoncie.

Z drugiej strony w każdym z omawianych przypadków rozpoczęcia przez ECRI spadku z wysokiego poziomu S&P 500 zaliczał korektę o przynajmniej 8,2 proc. Taka była skala korekty z okresu luty-sierpień 2004. W każdym innym z siedmiu przypadków skala korekty była większa często znacznie. 

Co ciekawe w okresie minionego 1,5 roku historyczną ścieżką S&P 500 wokół omawianych sygnałów na ECRI, która wykazuje najwyższe podobieństwo (współczynnik korelacji 0,91) do ostatniego zachowania tego indeksu jest właśnie ścieżka z lat 2002-2004.

 

7ecri2004

 

Proponuję więc wzorzec z lat 2004-2005 uznać za warty brania pod uwagę scenariusz dalszego rozwoju wydarzeń na Wall Street w ciągu następnego roku. Wzorzec ten jest o tyle ciekawy, że następny dołek cyklu 20-tygodniowego po tym z 13 kwietnia i następny dołek cyklu 40-tygodniowego po tym z 4 listopada 2016 wypadają właśnie w okolicach sierpnia. 

Oczywiście ten wzorzec jest odmienny od - a wręcz sprzeczny z - wzorca wynikającego z "decennial pattern", który przypomniałem przed tygodniem, a który rośnie do przełomu lipca i sierpnia i spada do sezonowego dołka w listopadzie. Jedyny łatwy kompromis pomiędzy tymi dwoma wzorcami, jaki można znaleźć to spadek w sierpniu, który zgodne z jednym dopiero się powinien wtedy zacząć, a zgodnie z drugim już kończyć. Kompromisem pomiędzy szczytem za ok. 2 tygodnie wynikającym z analogii z 2004 rokiem a szczytem na przełomie lipca i sierpnia wynikającym z "wzorca dekadowego" byłoby maksimum gdzieś na początku lipca, zaś kompromisem pomiędzy dołkiem w sierpnia a dołkiem w listopadzie byłoby minimum gdzieś na przełomie września i października.

Brak jakichkolwiek objawów euforii w wynikach cotygodniowego sondażu AAII raczej nie sugeruje bliskości poważniejszego szczytu. 

Do sprawy można podejść jeszcze od innej strony. Wydaje się, że S&P 500 - który właśnie wybił się na nowy szczyt - jest obecnie w 1,5 miesiąca po dołku cyklu 20-tygodniowego nie będącego dołkiem cyklu 20-tygodniowego. Z identycznym układem tych dwu cykli mieliśmy na S&P 500 do czynienia ostatnio w lipcu-sierpniu ub. r. Wtedy korekta rozpoczęła się w sierpniu i kulminowała na początku listopada. 

Ponieważ nie potrafię rozstrzygnąć obecnie a priori, który z konkurencyjnych wzorców jest bardziej właściwy dla obecnej sytuacji, to być może właściwe będzie podporządkowanie każdemu scenariuszowi część zaangażowanego na rynku akcji kapitału. 

 

Podsumowując: 1) sygnał sugerujący minięcie w sierpniu tego roku przez szacunki dynamiki zysków amerykańskich firm cyklicznego szczytu raczej nie pozwala na wiązanie w średnioterminowej perspektywie jakichś szczególnie silnych nadziei z rynkiem akcji w USA. 2) Wydaje się, że przynajmniej 8 proc. korekta S&P 500 jest w obecnych warunkach minimalnym wymiarem kary. 3) Silnie podobieństwo zachowania S&P 500 w okresie minionego 1,5 roku do ścieżki z lat 2002-2004 sugeruje, że ten minimalny wymiar kary mógłby być wymierzony do sierpnia, czyli oczekiwanego terminu następnego dołka cyklu 40-tygodniowego. 4) Jeśli S&P 500 odklei się od wzorca z 2004 roku i będzie kontynuował wzrosty, to można oczekiwać, że spadkowa faza obecnego cyklu 40-tygodniowego będzie krótsza, ale za to głębsza i bardziej dynamiczna. 

 

 

 

17:24, bialek.wojciech
Link Komentarze (17) »
piątek, 19 maja 2017

Spadkom cen akcji towarzyszy zwykle narastający strach przeradzający się z czasem w panikę. Objawem paniki jest rosnąca zmienność cen akcji (uczestnicy rynku zaczynają się "miotać w panice"). Spadek poziomu strachu prowadzi do wzrostu cen akcji, a zanikanie paniki do spadku ich zmienności. Z tego powodu różne wskaźniki zmienności cen akcji mogą być użytecznym narzędziem analizy rynku. Jednym z takich wskaźników jest VIX, czyli miara implikowanej przez zachowanie rynku opcji zmienności cen akcji. 8 maja wartość tego wskaźnika spadła poniżej poziomu 10 pkt. W sięgającej 1990 roku historii tego wskaźnika tak znaczny spadek zmienności cen akcji zdarzył się wcześniej jedynie w dwu okresach. Pierwszy raz taki sygnał pojawił się 22 grudnia 1993 roku. 13 lat później VIX spadł po raz pierwszy poniżej poziomu 10 pkt. 20 listopada 2006 roku. 

 

 

Proponuję przyjrzeć się, co taki - sygnalizujący zgodnie z przedstawioną powyżej interpretacją zanik większości lęków - zanik zmienności cen na giełdzie nowojorskiej oznaczał w przeszłości dla "wschodzących" rynków akcji. Na poniższym obrazku zaznaczyłem na wykresie MSCI Emerging Markets Index momenty spadku wartości VIX-a poniżej poziomu 10 pkt.

 

 

Gdyby próbować wychwycić cechy wspólne ścieżek MSCI EM Index (USD) po takich sygnałach na VIX jak ten z 8 maja, i próbować odnieść to do obecnej sytuacji, to można by stwierdzić, że ceny akcji w obu przypadkach rosły do lipca-sierpnia, potem korygowały się do sierpnia-października, a następnie wznawiały wzrosty trwające do stycznia-lutego. Później obie historyczne ścieżki się rozjeżdżają: jedna od razu wchodzi w bessę, która kulminuje już w sierpniu 2018, druga rozpoczyna bessę później (w okolicach kwietnia 2018) i kończy ją również później (w okolicach kwietnia 2019. 

 

 

 Projekcja uzyskana przez uśrednienie obu historycznych ścieżek MSCI EM Index (USD) przedstawiona została poniżej. Osobiście załamanie widoczne w okresie kwiecień 2018-kwiecień 2019 utożsamiałbym z nawrotem kryzysowych tendencji w gospodarce Chin, które zbiorczo określam mianem "Chinageddonu". 

 

 

Scenariusz średnioterminowy wydaje się więc być z grubsza rozpisany, pozostaje zastanowić się na losami rynków akcji w najbliższej perspektywie. Moją propozycja przedstawiłem poniżej. Wynika z niej, że lokalnego dołka poprzedzającego półtoratygodniowe odbicie cen akcji w górę kasujące większą część spadku należy oczekiwać w okolicach wtorku, zaś poprzedzającego powrót wzrostów retestu tego dołka za nieco ponad 3 tygodnie. 

 

 

Można tę propozycję skonfrontować z "decennial pattern" dla S&P 500, o którym pisałem przed pięcioma tygodniami, a którego indeks ten na razie trzyma się bardzo kurczowo. Wynika z niego, że okres rynkowej niepewności wywołany wzrostem napięcia politycznego w USA utrzyma się jeszcze przez niecałe 3 tygodnie, ale i tym razem skończy się to kolejnym wzrostem cen, który powinien kulminować latem. 

 

6SPDecennialpatter

 

Podsumowując: obserwowany 8 maja spadek zmienności cen akcji na Wall Street do poziomów obserwowanych jedynie w grudniu 1993-styczniu 1994 i listopadzie 2016-styczniu 2017 sugeruje, że trwająca hossa jest już w bardzo zaawansowanej fazie, w której utrzymujące się wcześniej lęki - powodujące podwyższoną zmienność cen - w dużej mierze zanikły. Równocześnie nie wydaje się, by wzrost zmienności z ostatnich dni był już teraz zapowiedzią początku regularnej bessy, czy nawet silnej korekty. W krótkoterminowej perspektywie prawdopodobne wydaje się rozpoczęcie na początku przyszłego tygodnia odbicia cen w górę kasującego większość ostatniego spadku, retest obecnych poziomów za ok. 3 tygodnie i powrót wzrostów, które powinny latem wynieść indeksy na poziomy nowych cyklicznych maksimów. 

 

12:01, bialek.wojciech
Link Komentarze (471) »
czwartek, 11 maja 2017

Wskazując w lutym podwójny cykl Kitchina (cykl 6,(66)-letni) jako "przyczynę" trwającej od stycznia ub. r. hossy na krajowym rynku akcji sprowokowałem do reakcji pana podpisującego się pseudonimem "kimsaoni", który zamieścił na blogu następujący komentarz:

 

"Obecna sytuacja na WIG20 to moim zdaniem stanowczo odpowiednik roku 2003 (obecnie koniec 2003), czyli 2 podwójne cykle Kitchina temu. Nawet struktura techniczna końca bessy z lat 2001-2003 jest podobna."

 

 

Ta uwaga sprowokowała mnie do przemyśleń, których efektem była obserwacja, że dwa super-szczyty WIG-u z marca 1994 i lipca 2007 poprzedzające dwie największe bessy na GPW odległe były o ni mniej ni więcej tylko dokładnie 160 miesięcy, czyli właśnie o "2 podwójne cykle Kitchina". 

 

1160mies

 

Ta obserwacja daje podstawy do potraktowania poczwórnego cyklu Kitchina (podwójnego cyklu 6,(66)-letniego jako potencjalnie użytecznej koncepcji). Zgodnie z nią obecna sytuacja na rynku akcji jest w jakimś tam stopniu odpowiednikiem sytuacji sprzed 160 miesięcy, czyli sprzed 13 lat i 4 miesięcy czyli z okolic stycznia 2004 roku. Poniżej ilustracja tej hipotezy:

 

2160mies

 

Wynika z niej, że do końca 2020 roku raczej się nie należy specjalnie bać inwestowania na krajowym rynku akcji (następna cykliczna bessa, która powinna rozpocząć się już za 3 miesiące, będzie łagodna tak jak "pędząca" korekta z lat 2004-2005). 

Powyższe można próbować uzasadniać racjonalnie wskazując na nikłe - np. w świetle takiej projekcji dynamiki wskaźnika inflacji - prawdopodobieństwo by do końca dekady Rada Polityki Pieniężnej zdecydowała się na jakieś drastyczne zaostrzenie polityki pieniężnej.

Ponieważ cykle - szczególnie tak długie - mają prawo nieco "pływać", to sprawdziłem dla okresu minionego 1,5 roku przesunięcie, przy którym ścieżki WIG-u w obu okresach (obecnie i ponad 13 lat temu) wykazują maksymalną korelację. Wniosek różnił się od poprzedniego o 2 miesiące: dzisiejsza sesja (11 maja 2017) okazała się odpowiednikiem nie sesji ze stycznia 2004 a tej z 17 listopada 2003. 

 

4160mies

 

Oczywiście traktowanie dosłownie tej analogii z sytuacją sprzed ponad 13 lat jako prognozy krótkoterminowego zachowania rynku byłoby dużym błędem, ale ktoś, kto by się bardzo upierał przy dosłownej interpretacji, wstrzymałby się z zakupami przez 3 kolejne sesje, które w tej analogii przynoszą spadek WIG-u (do dołka, po którym WIG już nigdy - przez następne 13 lat - nie był niżej). 

Podsumowując: koncepcja podwójnego cyklu 6,(66)-letniego sugeruje, że okres generalnie dobrej koniunktury na rynku akcji powinien utrzymać się jeszcze przez następne 3,5 roku. 

 

 

 

 

 

19:24, bialek.wojciech
Link Komentarze (364) »
piątek, 05 maja 2017

O cyklu Kitchina na krajowym rynku akcji pisałem w tym miejscu wielokrotnie. Od stycznia ub. r. trwa na WIG-u wzrostowa faza tego cyklu. Ponieważ ma on średnią długość 40 miesięcy, to 6 takich cykli obejmuje dwie dekady. 

 

1KitchinWIG

 

Ta sama cykliczność obserwowana jest na rynku walutowym. Średnia odległość zaznaczonych na poniższym obrazku 6 szczytów siły złotego względem euro i dolara to 39 miesięcy. Czerwonymi strzałkami oznaczyłem takie jak obecny momenty, w których średni kurs euro i dolara spada po raz pierwszy w danym cyklu do 13-miesięcznego dołka. 

 

5Kitchinarednikkursieeuriusd

 

Gdyby długość obecnego cyklu - rozpoczętego w poprzednim szczycie siły złotego z czerwca 2016 - była zgodna z "teoretyczną" (40 miesięcy) to następnej okazji do zakupów walut należałoby szukać w okolicach października tego roku. Gdyby była zgodna z faktyczną średnią z ostatnich 20 lat (39 miesięcy), to końca aprecjacji złotego należałoby spodziewać się miesiąc wcześniej. 

Stara projekcja średniego kursu euro i dolara zaczepiona w dołku walut z czerwca 2014 kończy bessę już w lipcu tego roku. 

 

3zotyprojekcjastara

 

Inna projekcja - oparta na nieco kontrowersyjnym założeniu, że "ortodoksyjny" dołek złotego w obecnym cyklu wypadł nie w grudniu 2016 ale już w styczniu 2016 - sugeruje znacznie dłuższą bessę na zagranicznych walutach (chociaż trzeba przyznać, że w okresie minionego roku mocno odbiegała od rzeczywistości):

 

4zotyprojekcjanowaposzczyciewalut

 

Można wreszcie zsynchronizować obecny cykl na złotym z 5-cioma poprzednimi w takich jak obecna sytuacjach, czyli gdy średni kurs euro i dolara spada po raz pierwszy w danym cyklu do 13-miesięcznego minimum. Oparta na takiej synchronizacja projekcja średniego kursu euro i dolara względem złotego kontynuuje cykliczną bessę aż do października 2018 roku. 

 

 6Kitchinarednikkursieeuriusdprojekcja13miesmin

 

Podsumowując: uzyskane różnymi metodami szacunki daty końca aprecjacji złotego - lipiec 2017, wrzesień/październik 2017, czerwiec 2018 i październik 2018 - są mocno rozbieżne, ale wszystkie znajdują się w przyszłości. Równocześnie 3 przedstawione projekcje średniego kursu euro i dolara spadają do poziomów niższych niż obecny o 4,6-7,1 proc. Sugeruje to, że cykliczna bessa na waluta nadal trwa i moment na średnioterminowe zakupy walut jeszcze nie nadszedł. 

13:46, bialek.wojciech
Link Komentarze (115) »
piątek, 28 kwietnia 2017

W przeszłości roczna dynamika WIG-u wyprzedzała roczną zmianę PKB w naszym kraju o średnio ok. 5 miesięcy (przy korelacji na poziomie 0,6), więc wzrost tej pierwszej z -20 proc. w maju ub. r. do +30 proc. w lutym tego roku zapowiadał nadejście silniejszej fazy ożywienia w polskiej gospodarce i dynamiki PKB bliższej 4-5 proc. niż 2-3 proc. z drugiego półrocza 2016.

 

1WIGPKBdyn

 

Rewelacyjne dane GUS za marzec są wstępnym sygnałem potwierdzającym taki właśnie kierunek rozwoju koniunktury w polskiej gospodarce. Być może jakiś wpływ na to miała pogoda, a jeden dzień roboczy więcej w marcu tego roku niż rok wcześniej też nie był bez znaczenia, ale pomimo tego 6-letnie maksimum dynamiki produkcji przemysłowej (+11,1 proc.), wyrównanie przez dynamikę produkcji budowlano-montażowej (+17,2 proc.) 5-letniego rekordu oraz nadal silne tempo wzrostu sprzedaży detalicznej (+7,9 proc.) robiły wrażenie. Prosty model dynamiki PKB oparty o te wskaźniki wystrzelił do najwyższego poziomu od ponad 5 lat (+5,7 proc.), a oparty na nim szacunek rocznej zmiany PKB w I kw. sugeruje najwyższe od 5 kwartałów tempo wzrostu w okolicach +4,4 proc.

 

2modeldynaPKB

 

W 4 z 5 poprzednich cykli tak wysoka jak w marcu wartość tego modelu PKB pojawiała się kolejno w listopadzie 1999, lutym 2004, marcu 2007 oraz czerwcu 2010 (w ostatnim - bardzo słabym - cyklu z lat 2012-2016 tempo wzrostu gospodarczego nigdy nie osiągnęło obecnego poziomu). W tych 4 cyklach do szczytu cyklicznej hossy na WIG-u po pojawieniu się - z miesięcznym opóźnieniem - takiego sygnału pozostawały 3 miesiące (marzec 2000), 1 miesiąc (kwiecień 2004), 4 miesiące (lipiec 2007) oraz 9 miesięcy (kwiecień 2011). Zarówno średnia - nieco ponad 4 miesiące - jak i mediana - 3,5 miesiąca - sugerują poszukiwania końca obecnej hossy już w okolicach sierpnia-września tego roku. Ponieważ jednak w obecnym cyklu raczej nie należy się spodziewać, że RPP będzie reagować na powrót wzrostu gospodarczego nerwowymi podwyżkami stóp, to można sobie wyobrazić, że hossa przerwa ostatecznie dłużej niż to sugeruje powyższe rozumowanie. 

Ścieżki WIG-u wokół tych sygnałów widać na poniższym obrazku. Zieloną strzałką zaznaczyłem moment za ok. pół roku, w którym - w każdym z omawianych historycznych scenariuszy - WIG jest - po przeliczeniu na dzisiejsze poziomy - na poziomie przekraczającym 64560 pkt. Czerwoną strzałką zaznaczyłem moment za ok. 14 miesięcy, w którym - w każdym z omawianych historycznych scenariuszu - WIG jest - po przeliczeniu na dzisiejsze poziomy - na poziomie niższym niż 66030 pkt. Można tę obserwację przekuć na hipotezę, że zakupy polskich akcji dokonywane w najbliższych tygodnia poniżej poziomu 64560 pkt. są relatywnie "bezpieczne", podobnie jak sprzedaż powyżej poziomu 66030 pkt. 

 

3ciekiWIGugdyPKBprzekracza5proc

 

Projekcja wartości WIG uzyskana przez uśrednienie tych 4 historycznych ścieżek ustanawia szczyt na przełomie lipca i sierpnia tego roku na poziomie bliskim 68000 pkt. 

 

4projekcjaWIGPKBprzekracza5proc

 

Taki a nie inny przebieg wyborów we Francji wpłynął na skrócenie cyklu 20-tygodniowego i ustanowienie minimum WIG-u w ramach tego cyklu już 31 marca, czyli po dokładnie 19 tygodniach od poprzedniego dołka tego cyklu z 19 listopada ub. r. Na poniższym obrazku czerwoną strzałką zaznaczyłem odpowiadające dołkowi cyklu 20-tygodniowego z końca marca minimum WIG-u z poprzedniego cyklu Kitchina (dołek 3-ciego cyklu 20-tygodniowego od momentu rozpoczęcia kitchinowej hossy). W ówczesnym cyklu akcje właściwie należało sprzedać już 2 miesiące po tym dołku z września 2013 czyli w listopadzie 2013, bo przez następne 1,5 roku można było na WIG-u zarobić maksymalnie dodatkowe niecałe 4 proc. (w maju 2015), co raczej nie uzasadniało trzymania polskich akcji w tym okresie. Oczywiście przebieg obecnego cyklu może być odmienny. 

 

5cyklKitchina40i20tyg

 

Hipotezę minięcia dołka cyklu 20-tygodniowego potwierdza sygnał, który pojawił się w tym tygodniu, a który poprawie wychwytywał początek fazy wzrostowej 4 ostatnich cykli 20-tygodniowych. 

 

6WIGprojekcjacykl20tygsyg

 

Projekcja wartości WIG-u uparta na tych sygnałach lekko spada w ciągu najbliższych sesji (pod koniec pierwszego tygodnia maja należy się spodziewać dołka cyklu 5-tygodniowego) po czym rośnie do początku lipca do poziomu 63721 pkt. 

 

7WIGprojekcjacykl20tygsyg

 

W kategoriach elliottowskich podejrzewam rozpoczętą 31 marca falę wzrostu jako 5-tą i ostatnią sekwencji wzrostowej rozpoczętej w lipcu ub. r. Osobiście lubię jak 5-ta fala jest proporcjonalna w czasie i przestrzeni do pierwszej. Gdyby rzeczywista obecna domniemana 5-tka okazała się równa jedynce (36-dniowemu wzrostowi o 11,8 proc. z lipca-sierpnia ub. r.) to skończyłaby się na poziomie 64727 pkt. już 6 maja. Niestety ten ostatni wniosek (koniec wzrostu na początku maja) jest oczywiście niezgodny z poprzednimi dwiema projekcjami. 

 

Podsumowując: trzy zaprezentowane podejścia dały 67975 pkt. na przełomie lipca i sierpnia, 63721 pkt. na początku na początku lipca oraz 64727 pkt. na początku maja jako orientacyjne poziomy WIG-u i daty ustanowienia następnego ważnego szczytu indeksu oraz sugestię by traktować w najbliższych tygodniach ewentualne spadki WIG-u poniżej poziomu 64560 pkt. jako okazję do krótkoterminowej akumulacji i ewentualne wzrosty powyżej 66030 pkt. jako okazję do średnioterminowej dystrybucji akcji. Na razie WIG na wartość 61800 pkt. czyli w przebywa postulowanej strefie krótkoterminowej akumulacji a zarazem 3-9 proc. poniżej wspomnianych szacunkowych celów zwyżki. 

12:33, bialek.wojciech
Link Komentarze (181) »
środa, 19 kwietnia 2017

Pod koniec 2008 roku będąc pod wrażeniem skali ówczesnego kryzysu sformułowałem koncepcję "cyklu pokoleniowego" (np. tu, tu, tu i tu). Zgodnie z tą hipotezą globalny kryzys z lat 2008-2009 był pokoleniowym odpowiednikiem kryzysu z lat 1974-1975.

Od apogeum pokoleniowej bessy na rynkach akcji z marca 2009 minęło już ponad 8 lat, co oznacza, że obecnie inspiracji dla prognoz zachowania rynków akcji należy szukać w ponad 8 lat po dołku poprzedniej pokoleniowej bessy z jesieni 1974, czyli gdzieś w latach 1982-1983. 

Zastosowanie tej idei do cen akcji we Francji daje poniższą interpretację wykresu indeksu CAC-40. 

 

 

Synchronizacja obu - podejrzewanych o bycie analogicznymi z punktu widzenia cyklu pokoleniowego - historycznych epizodów w dołkach z lutego 2016 i lipca 1981 widoczna jest poniżej:

 

 

Oczywiście 34-letni cykl raczej nie powinien być traktowany zbyt dosłownie przy prognozowania krótkoterminowych ruchów indeksu, tym niemniej sugeruje on, że pociąg z notowanymi na giełdzie w Paryżu akcjami wyruszy w wieloletnią podróż na północ mniej więcej za 4 miesiące. 

Spójrzmy na wykres względnej siły przeliczonego na USD CAC-40 wobec S&P 500. 

 

 

Francuski rynek akcji słabł wobec amerykańskiego od stycznia 2008 roku czyli od 9 lat i 3 miesięcy. Podobne okresy słabości rozpoczynały się w przeszłości w kwietniu 1990 oraz lipcu 1973. Te odległe od siebie odpowiednio o 17 lat bez 3 miesięcy oraz 17 lat i 9 miesięcy daty to oczywiście rytm cyklu Kuznetsa (ostatnio wspominanego tu). Narzuca się myśl, że na cykl pokoleniowy składają się dwa kolejne cykle Kuznetsa. Odkładając 9 lat i 3 miesiące od poprzednich szczytów relatywnej siły francuskiego rynku trafiamy w lipiec 1999 oraz październik 1982.

W ramach cyklu pokoleniowego ostatni moment na kupno francuskich akcji przed początkiem silnego trwającego ponad 4 lat wzrostu wypadł w styczniu 1983 roku. 

Warto zwrócić uwagę, że dolarowy CAC-40 równie nisko co obecnie względem S&P 500 był 34 lata temu właśnie w 1983 roku. To sugeruje, że Francja - i zapewne inne rynku akcji strefy euro - w ciągu minionych ponad 9 lat odpokutowały już za swoje grzechy i zbliża się moment, w którym kraj ten zacznie nadrabiać straty poniesione w tym okresie wobec USA.

Takie hipotetyczne pokoleniowe apogeum relatywnej słabości powinno generować skrajne polityczne emocje wśród Francuzów. Zamachy terrorystyczne (proszę porównać te ostatnie z tymi lat 70-tych i 80-tych), stan wyjątkowy i silna pozycja głoszących skrajne hasła kandydatów startujących w niedzielnych wyborach to wszystko oczekiwane w obecnej fazie cyklu pokoleniowe objawy społecznej frustracji. 

Podsumowując: przebieg i wynik wyborów prezydenckich we Francji zapewne wywoła w ciągu najbliższych dni sporo politycznych emocji, które będą udzielać się inwestorom i spekulantom. Osobom, które skłonne są poważnie traktować ideę cyklu pokoleniowego proponuję podchodzić do tych emocji z pobłażliwym dystansem. Cykl pokoleniowy dosyć jednoznacznie sugeruje, że niezależnie od wyniku wyborów najbliższe miesiące stworzą chyba już ostatnią okazję do akumulacji francuskich (czytaj notowanych na rynkach akcji strefy euro) po relatywnie atrakcyjnych cenach. 

14:46, bialek.wojciech
Link Komentarze (420) »
czwartek, 13 kwietnia 2017

Rok o dacie kończącej się 7-ką jest drugim najgorszym w dekadzie pod względem stóp zwrotu na średniej przemysłowej Dow Jonesa. W tej statystyce najgorszym i trzecim od końca rokiem są lata z początku dekady o datach kończących się zerem i jedyną. 

 

1decennialpattern1

 

Koncepcja "decennial pattern" - cyklu dekadowego - jest oczywiście kontrowersyjna, bo trudno jest dla niej znaleźć racjonalne wytłumaczenie, ale każdy kto pamięta szczyty cen akcji z lipca/października 2007, lipca-października 1997 czy sierpnia 1987 zawaha się przed całkowitym odrzuceniem tej idei. 

Sprowadźmy więc jak wygląda dominująca tendencja na rynku akcji w roku o dacie z 7-ką na końcu. Na poniższym obrazku widać zaczepioną 12 kwietnia projekcję wartości S&P 500 uzyskaną przez uśrednienie przebiegów indeksu w ciągu minionych 8 dekad. Projekcja ta ustanawia dno wiosennej korekty za 2 sesji, testuje to dno za 2 tygodnie, rośnie o ok. 8 proc. do nowych szczytów do przełomu lipca i sierpnia, po czym spada kilkanaście procent ustanawiają w listopadzie tego roku i lutym roku następnego podwójne dno poprzedzające powrót wzrostów. 

 

2decennialpattern1wzorzec1

 

Oczywiście ta projekcja jest wypadkową 8-iu - często mocno od siebie różnych - historycznych ścieżek indeksu, ale widoczna jest wyraźna tendencja - począwszy od okolic lipca raczej nie należy oczekiwać zbyt silnych krótkoterminowych zysków. Z drugiej strony w każdym z tych 8 scenariuszy opartych na historycznych ścieżkach S&P 500 indeks ten jest za 3,5 miesiąca powyżej poziomu 2347 pkt. w porównaniu do 2353 pkt. na środowej sesji. Jak widać oszacowane w ten sposób historyczne ryzyko wydaje się w tej perspektywie umiarkowane. 

 

3decennialcieki3

 

Historia WIG-u obejmuje jedynie dwie pełne dekady, ale więc trudno z tego wyciągać jakieś poważniejsze wnioski, ale można porównać ostatnie zachowanie indeksu z tym sprzed 10 i 20 lat. Niestety oba historyczne przebiegi synchronizują się dopiero podczas spadku w okresie październik-styczeń i późniejszego odbicia (silnego w 1998 roku, słabego w 2008). Z różnych względów osobiście preferuję wzorzec z 1998 roku, w którym zwyżka następująca po hipotetycznym okołojesiennym tąpnięciu przyjmie dynamicznych charakter i wyniesie WIG na nowy historyczny szczyt. 

 

4decennialcieki

 

Sezonowość sezonowością, ale można spekulować, że wpływ na notowania na rynkach akcji w najbliższych tygodniach będzie miał przebieg wyborów prezydenckich we Francji. Do pierwszej rundy zostało 11 dni. Szokiem porównywalnym ze zwycięstwami zwolenników Brexitu 10 miesięcy temu i Trumpa 5 miesięcy temu (kłania się cykl 20-tygodniowy - od listopadowego dołka upływa już 23 tydzień) byłoby ewentualne przejście do drugiej tury dwu skrajnych kandydatów - Marii Le Pen, która chce wyprowadzać Francję z UE i Emanuela Melenchona, który chce wyprowadzać Francję z NATO. 

Poniżej porównanie obecnej ścieżki S&P 500 z tymi sprzed brytyjskiego referendum z 23 czerwca ub.r. i wyborów w USA z 8 listopada ub. r. Wniosek: dołek będzie za 6-11 sesji. 

 

5przedwyboramiSP500

 

Nasz rynek akcji się zwykle bardziej przejmował wydarzeniami politycznymi na świecie i WIG w tej analogii ma do dołka jeszcze 16-18 sesji i 3,6-4 proc. 

 

7przedwyboramiWIG

 

Projekcja uzyskana przez uśrednienie ścieżek WIG-u wokół referendum w Wielkiej Brytanii i wyborów prezydenckich w USA rośnie do września o kilkanaście procent. 

 

Podsumowujac: S&P 500 zbliża się w ramach "decennial pattern" do wiosennego dołka (który można by uznać za dołek cyklu 20-tygodniowego). Ten wzorzec sugeruje, że ewentualne osłabienie na rynkach akcji w ciągu najbliższego miesiąca być może związane z przebiegiem wyborów prezydenckich we Francji (patrz analogia z okresem przed referendum w Wielkiej Brytanii i wyborami prezydenckimi w USA) okaże się dobrą okazją do krótkoterminowych zakupów akcji poprzedzających trwającą do lata zwyżkę cen. 

11:47, bialek.wojciech
Link Komentarze (117) »
piątek, 07 kwietnia 2017

Pół roku temu wspomniałem na blogu o firmie ExMetrix i rozwijanym przez nią narzędziu do modelowania i prognozowania zjawisk rynkowych i gospodarczych.  Jego działanie zilustrowałem przykładowym półrocznym modelem dla DAX-a. Ówczesna prognoza sprawdziła się całkiem przyzwoicie, więc proponuję poddać narzędzie kolejnemu testowi. Ponad 3 tygodnie temu na stronie firmy pojawiała się nowa interesująca prognoza tym razem dla kursu EUR/USD. Wygląda tak:

 

8exmetrixeurusd

 

"Modele ExMetrix dla pary EURUSD na horyzont czasowy sześciu miesięcy wykonane w październiku 2016 na danych do końca września 2016 wskazywały spadek notowań do początku II kwartału 2017. Aktualne modele, których prognozę pokazuje wykres, wskazują , że już w marcu 2017 powinien rozpocząć się wzrost kursu EURUSD w perspektywie półrocznej."

 

Ostatni raz kwestią walut zajmowałem się tu szerzej 2 miesiące temu sugerując, że kurs dolara jest zbyt wysoko i że zanim osiągnie dołek cyklu 40-tygodniowego powinien spaść ("do czasu (za 2-3 tygodnie?) osiągnięcia przez USD/PLN poziomów dołka cyklu 40-tygodniowego (bliżej 3,82 niż 4 zł"). Projekcja kursu USD/PLN oparta na przebiegu dwu ostatnich cykli 40-tygodniowych nie spisała się jakoś rewelacyjnie, ale rzeczywiście USD/PLN spadł (chociaż tylko do 3,899) i wydaje się, że dołek cyklu 40-tygodniowego mamy już za sobą. 

 

1USDPLNProjekcja40tyg

 

Zgodnie z tą projekcją kurs dolara powinien teraz rosnąć i w maju osiągnąć okolice poziomu 4,12 zł, po czym wznowić spadek. 

Pasowałoby to do poniższej interpretacji obecnej sytuacji na EUR/USD, która sugeruje, że w najbliższym czasie EUR/USD powinien jeszcze spaść o ok. 2 centy i trafić w okolice najniższego od stycznia poziomu 1,04, po czym odbić się w górę i zwyżkować przez 2 miesiące. 

 

2EURUSDtustoisz

 

Takie osłabienie euro względem dolara można próbować wiązać z niepewnością związaną z wynikiem zbliżających się wyborów prezydenckich we Francji. 

Jak widać na krótką metę moje wyobrażenia na temat losów euro w najbliższym czasie niezbyt zgadza się z prognozą wygenerowana przez narzędzie firmy ExMetrix. 

W nieco dłuższej perspektywie moje wyobrażenia co do losów dolara są jednak z tą exmetrixową prognozą raczej zbieżne. Wróćmy do projekcji dolara z początku grudnia. Euro okazało się drastycznie mocniejsze od ówczesnej projekcji. Jednakże ówczesny generalny wniosek - "obecna fala aprecjacji dolara powinna kulminować w drugiej połowie grudnia, po czym w okresie do okolic lipca przyszłego roku dolar powinien wejść w korektę" - wydaje się sprawdzać dosyć dobrze. Projekcja ta sugeruje, że w ramach tej 7-miesięcznej korekty spadkowej dolara (od grudnia 2016 do lipca 2017) dolara powinien się umacniać do maja, po czym od maja do lipca wykonać drugą i ostatnią falę spadku. 

 

3DollarIndexKuznetsPrjekcja

Cyklu Kuznetsa miał ostatnio średnio 17 lat długości, a więc jest na tyle długi, że do krótkoterminowych wniosków z niego wywiedzionych nie należy się zbytnio przywiązywać. Proponuję więc uwzględnić tu cykliczność nieco krótszą a mianowicie kitchinową. O cyklu Kitchina na walutach wspominałem kilkukrotnie w przeszłości (np. tu, tu i tu). Ostatni szczyt siły złotego wypadł w czerwcu 2014 i od tamtej pory minęły już 34 miesiące. Cykl Kitchina trwa średnio 40 miesięcy, co sugerowałoby dopiero okolice października jako oczekiwany dołek kursów walut (w rzeczywistości od 1998 roku trwał na złotym średnio 38,9 miesiąca), ale projekcja oparta na przebiegu 5 poprzednich cykli:

 

5kitchinnazotym

 

... osiąga dołek już w lipcu:

 

4rednikurseurusddozotegoijegoprojekcjaKitchin

 

Ponieważ ładnie pasuje to do projekcji opartej na cyklu Kuznetsa, to osobiście traktuję ten wniosek jako prawdopodobny. 

Moją - przyznaję dosyć agresywną - prognozę dla USD/PLN widać poniżej. Jej materializacji wymagałaby wzrostu EUR/USD latem tego roku przynajmniej do okolic poziomu szczytów z 2015 i 2016 roku czyli okolic 1,14-1,16. Co ciekawe taki właśnie wniosek płynie z prognozy firmy ExMetrix, od której zacząłem. 

 

7prognozadladolara

 

Podsumowując: ewentualne wyjście kursu dolara powyżej poziomów z lutego/marca (4,09) w najbliższych tygodniach powinno stworzyć dobrą okazję do sprzedaży dolarów przed oczekiwanym późniejszym silnym spadkiem do okolic 2,5-letniego minimum USD/PLN.

 

 

 

 

 

 

 

13:03, bialek.wojciech
Link Komentarze (266) »
środa, 29 marca 2017

Wtorkowy wzrost średniej przemysłowej Dow Jonesa przerwał serię 8 kolejnych spadków tego indeksu. Tak długa sekwencja spadkowych sesji zdarzyła się od początku lat 90-tych jedynie po raz trzeci. Daty tych dwu wcześniejszych sygnałów (8-ma zniżka indeksu): to 2 sierpnia 2011 oraz 10 października 2008. 

 

1djia8

 

Te same sygnały naniosłem na wykres WIG-u widoczny poniżej:

 

2WIG8

 

W obu przypadkach w ciągu 6-11 sesji po sygnale WIG stracił ok. 19 proc., później następowało 2,5 miesięczne korekcyjne odbicie WIG-u w górę kulminujące na 62 sesji po sygnale i wreszcie na 92-99 sesji po sygnale wracała trwała hossa. 

 

3WIG8cieki

 

Podsumowując: ponieważ obecnie rynek akcji jest znacznie silniejszy niż w 2008-ym czy nawet w 2011-ym, więc dokładna powtórka scenariusza z sierpnia 2011 czy października 2010 jest mało prawdopodobna. Równocześnie jednak ewentualna wyraźniejsza słabość rynku w ciągu następnego tygodnia-dwóch ładnie pasowałaby do oczekiwań uformowania na początku kwietnia dołka cyklu 20-tygodniowego. 

 

 

 

 

 

 

15:28, bialek.wojciech
Link Komentarze (413) »
środa, 22 marca 2017

Wszystko wskazuje na to, że za tydzień brytyjski rząd oficjalnie uruchomi proceduję opuszczania przez Wielką Brytanię Unii Europejskiej. 

3 kwartały temu w czerwcu 2016 tuż przed brytyjskim referendum przedstawiłem w tym miejscu koncepcję 8-letniego cyklu na USD/GBP, z której wynikało, że apogeum słabości funta względem dolara należy szukać w okolicach 8-ej rocznicy poprzedniego dołka USD/GBP ze stycznia 2009. 

 

1USDGBP8lat

 

Mamy już marzec a na wykresie GBP/PLN pojawił się sygnał, który w okresie minionych 20 lat wystąpił tylko 2-krotnie. Definicja sygnału jest prosta: "GBP/PLN spada do 3-miesięcznego minimum po tym jak w ciągu 2 miesięcy wzrósł o ponad 10 proc. startując z 4-letniego dołka". Poprzedni taki sygnał pojawił się 30 grudnia 2008 a więc 8 lat i 3 miesiące temu, a wcześniejszy 2 stycznia 2002, a więc 16 lat bez 10 miesięcy temu. 

 

3GBPPLNsygnay2

Czy bardzo silne podobieństwo zachowania kursu funta ostatnio do tego z okolic poprzednich dołków cyklu 8-letniego to przypadek? Być może, ale kusząca jest myśl, że jednak nie. 

Ścieżki GBP/PLN po dwu poprzednich tego typu sygnałach nie są zbyt podobne, ale w okresie 3 lat po sygnale 4-krotnie zdarzyły się sytuacje, w których kurs funta w obu scenariuszach przebywał  - po przeliczeniu na dzisiejsze poziomu kursu - na poziomach przynajmniej kolejno 5,71 zł, 5,65 zł, 5,72 zł i 5,68 zł. W oby przypadkach maksymalny kurs ustanawiany funta po sygnale sięgał poziomu - w przeliczeniu na dzisiejsze ceny - przynajmniej 6,36 zł, tyle że w jednym przypadku taki poziom ustanawiany był w 2 miesiące po sygnale, a w drugim w 2 lata po sygnale. 

 

4GBPPLNciki

 

Podobnie projekcja kurs funta uzyskana przez uśrednienie ścieżek wokół dwóch wspomnianych historycznych sygnałów wielokrotnie odwiedza w następnych latach poziom przynajmniej 5,78 zł. 

 

5GBPPLNprojekcja

 

Kusi myśl, że zgodnie z zasadą "sprzedawaj pogłoski, kupuj fakty" uruchomienie przez brytyjski rząd - w 9 miesięcy po rozstrzygnięciu referendum w sprawie Brexitu - "artykułu 50" zakończy okres słabości brytyjskie waluty. Nie jest to oczywiste, bo przed Wielką Brytanią zapewne długotrwały okres walki o korzystne warunki Brexitu, której wynik trudno obecnie przewidzieć. 

Podsumowując: przy obecnych poziomach stosunek potencjalnej nagrody do ryzyka wydaje się być dla brytyjskiego funta dosyć korzystny, a przedstawione precedensy sugerują, że przed końcem roku można będzie sprzedać funta po kursie względem złotego wyższym od obecnego o kilkanaście procent. 

 

14:54, bialek.wojciech
Link Komentarze (213) »
 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 36